B11

door Ondřej Rypáček

Verklaring van de kunstenaar

Oneindige vouwen

Stel je een punt voor op een oneindige afstand achter een oneindig perfect vlak. Je beweegt er naartoe. Wat neem je waar? Geen vooruitgang. Oneindigheid is oneindig diep en tegelijkertijd absoluut bot. Vooruitgang is onmogelijk. Er kan niets aan oneindigheid worden toegevoegd om het groter te maken. Rypáčeks botte, abstracte olieverfschilderijen balanceren opzettelijk op de rand van figuratie en abstractie om zo'n gevoel van beweging zonder vooruitgang te creëren.

De intens gekleurde en zorgvuldig gelaagde werken suggereren ruimtes, structuren, gezichten en figuren in de wereld achter het oppervlak die uitnodigen tot verdere verkenning. Bij nadere inspectie geven ze echter niets prijs. Een sluier van soms kalme, soms gewelddadige eentonigheid van de lagen dichter bij het oppervlak impliceert een wereld daarachter. De texturen hebben een verborgen ritme en logica die, samen met het ritme van de kleuren, bijdragen aan het gevoel van een beweging naar iets goed gedefinieerds. Maar het geheim wordt nooit prijsgegeven.

Het schilderproces in Rypáčeks praktijk bestaat uit vele vouwen. 'Vouwen tot in het oneindige' is wat Deleuze de essentie van de barok noemt. Het begint met het maken van de verf. In het oude handmatige proces van verf maken, wordt het basismateriaal gemengd met olie en uitgespreid over een glasplaat, vervolgens verzameld en gevouwen met een paletmes, daarna weer uitgespreid en weer gevouwen totdat elk pigmentdeeltje door olie is omgeven. Het canvas wordt letterlijk gevouwen rond de randen van de spieraamstaven. Vervolgens wordt het verzegeld en gegrond, en daarna wordt de eerste verflaag over het canvas aangebracht. De eerste laag roept een reactie op bij de kunstenaar, en de volgende laag wordt aangebracht. De verf wordt uitgesmeerd en over zichzelf gevouwen. Soms worden nieuwe lagen toegevoegd over eerder gedroogde. Als oneindigheid van tijd mogelijk zou zijn, zou het vorm aannemen in een oneindig gelaagd schilderij. Het zou oneindig dik zijn en oneindig veel tijd kosten om te schilderen en oneindig veel tijd om te begrijpen. Is er een eindige weergave van de oneindigheid van zo'n herhaling?